«مرگ اشرف غنی و سقوط کابل» از آن دست نمایش‌هایی است که به‌جای بازسازی صرف یک رویداد تاریخی، می‌کوشد تجربه زیسته مردمی را روایت کند که ناگهان خود را در میانه فروپاشی یک شهر و تغییر سرنوشت یک کشور می‌یابند. اثر، به‌جای تمرکز بر چهره‌های سیاسی، نگاهش را به انسان‌هایی معطوف می‌کند که بهای واقعی جنگ را می‌پردازند.

هوشمندی کارگردان(ابراهیم پشت کوهی) از همان لحظه آغازین نمایش آشکار می‌شود؛ جایی که یک برنامه شاد رادیویی، تصویری از زندگی عادی و روزمره کابل را پیش چشم مخاطب می‌گذارد. اما با سقوط شهر، همان صدا به نمادی از فقدان و اندوه بدل می‌شود. این تغییر ناگهانی، بدون آنکه به شعار یا اغراق متوسل شود، شکاف میان آرامش و فاجعه را با قدرت به
تصویر می‌کشد و مخاطب را از همان ابتدا درگیر فضای نمایش می‌کند.

در بطن روایت، خانواده‌ای قرار دارد که هم‌زمان با حمله طالبان و آشفتگی ناشی از خروج اشرف غنی، برای حفظ جان خود دست به انتخاب‌هایی دشوار می‌زنند. ... دیدن ادامه ›› نمایش با دوری از قضاوت‌های مستقیم سیاسی، نشان می‌دهد که چگونه تصمیم‌های قدرت، زندگی انسان‌های عادی را دستخوش ترس، آوارگی و بی‌سرنوشتی می‌کند؛ همان انسان‌هایی که نامشان هرگز در کتاب‌های تاریخ ثبت نمی‌شود.

یکی از مهم‌ترین امتیازهای نمایش، توجه کارگردان به اصالت فرهنگی اثر است. انتخاب بازیگران افغان، بهره‌گیری از گروه موسیقی افغان و وفاداری به جزئیات فرهنگی، فضایی خلق کرده که باورپذیر و صادقانه است. موسیقی، تنها همراه صحنه نیست، بلکه بخشی از روایت است و احساسات شخصیت‌ها را عمیق‌تر می‌کند. بازی بازیگران نیز با پرهیز از اغراق، رنج، اضطراب و درماندگی را به شکلی ملموس منتقل می‌کند.

توجه به جزئیاتی مانند حنای نقش‌بسته بر پاهای بازیگران نیز قابل تأمل است؛ جزئیاتی که صرفاً جنبه تزئینی ندارند، بلکه نشانه‌ای از هویت، سنت و زندگی روزمره مردمی هستند که جنگ، فرصت ادامه همان زندگی را از آنان گرفته است. این دقت در طراحی، نشان می‌دهد که کارگردان تنها به روایت واقعه نیندیشیده، بلکه به بازآفرینی فرهنگ و زیست مردمی فکر کرده است که موضوع اصلی نمایش هستند.

«مرگ اشرف غنی و سقوط کابل» در نهایت، بیش از آنکه روایتی درباره سقوط یک حکومت باشد، مرثیه‌ای برای انسان، خانه و امید است؛ نمایشی که با کارگردانی دقیق، استفاده هوشمندانه از موسیقی، بازی‌های تأثیرگذار و توجه به جزئیات، مخاطب را به مواجهه‌ای انسانی با یکی از تلخ‌ترین فصل‌های تاریخ معاصر افغانستان دعوت می‌کند.