درود و مهر فراوان 🌷🌷


دشمن خدا در ظاهر نمایشنامه‌ای درباره دروغ است، اما در لایه‌های عمیق‌تر خود درباره نسبت انسان با حقیقت، قدرت و مسئولیت سخن می‌گوید. اثر تلاش نمی‌کند صرفاً چند شخصیت دروغگو را به تماشاگر معرفی کند؛ بلکه نشان می‌دهد چگونه انسان‌ها در موقعیت‌های مختلف، حقیقت را مطابق نیازها، ترس‌ها و منافع خود بازسازی می‌کنن.

در این نمایش تماشاگر به تدریج درمی‌یابد که حقیقت، آن‌گونه که افراد تعریف می‌کنند، همیشه همان چیزی نیست که رخ داده است. این مسئله نمایش را از یک اثر اخلاقی ساده فراتر می‌برد و آن را به تأملی اجتماعی درباره سازوکار شکل‌گیری حقیقت در جامعه تبدیل ... دیدن ادامه ›› می‌کند.

در هنگامه‌ای که حقیقت به عملی پرهزینه تبدیل شود در چنین شرایطی، دروغ دیگر فقط یک انتخاب شخصی نیست؛ بلکه به ابزاری برای بقا و حفاظت از خود تبدیل خواهد شد.

از سوی دیگر، نمایش به شکل ظریفی خطر قضاوت‌های شتاب‌زده را نیز یادآوری می‌کند. معلم، فرمانده و حتی تماشاگر مدام در معرض این وسوسه قرار می‌گیرند که یکی از روایت‌ها را به عنوان حقیقت نهایی بپذیرند. اما اثر نشان می‌دهد که دسترسی به حقیقت کامل بسیار دشوارتر از آن چیزی است که تصور می‌کنیم. هر فرد بخشی از واقعیت را می‌بیند و همان بخش را به جهان عرضه می‌کند.

حال سوال اصلی این است: اگر دروغگو دشمن خداست، جامعه‌ای که افراد را به پنهان کاری ، تحریف واقعیت و ترس از حقیقت سوق می‌دهد چه نسبتی با این دشمنی دارد؟ آیا مسئولیت فقط متوجه فرد دروغگوست یا باید به ساختارها و مناسباتی نیز اندیشید که دروغ را به رفتاری رایج و حتی ضروری تبدیل می‌کنند.

در پایان خداوندِ ایران، آن را از سه چیز در امان بدارد: دروغ و دروغ و دروغ و باز دروغ!