عماد اخلاقی

فرهنر

فعال هنری

نمایشنامه «نامقصد» را می‌توان نمونه‌ای از درام معاصر ایرانی دانست که با بهره‌گیری از ساختاری چندلایه، مسائل فردی و اجتماعی را در بستری روان‌شناختی و متادراماتیک به تصویر می‌کشد. این اثر در ظاهر روایت دیدار سه دوست قدیمی در سالن انتظار فرودگاه است، اما در لایه‌های عمیق‌تر به موضوعاتی چون تروما، خشونت جنسی، احساس گناه، سکوت، مهاجرت، انتقام و جست‌وجوی حقیقت می‌پردازد.
بررسی نمایش از منظر نظریه‌ها نشان می‌دهد «نامقصد» اثری صرفاً روایی نیست، بلکه با استفاده از تکنیک‌هایی همچون زمان غیرخطی، حضور شخصیت مرده در صحنه، گفت‌وگوی بینامتنی با نمایشنامه «سه خواهر» چخوف و بهره‌گیری از مؤلفه‌های متادرام، مرز میان گذشته و حال، واقعیت و خاطره، و زندگی و اجرا را کمرنگ می‌کند. همچنین تحلیل اثر بر اساس الگوی متادرام ریچارد هورنبی نشان داد که نمایشنامه تقریباً از تمامی مؤلفه‌های اصلی متادراما بهره می‌برد و از این طریق تئاتر را به ابزاری برای آشکار شدن حقیقت‌های پنهان تبدیل می‌کند. (Hornby)
در میان رویکردهای نقد ادبی، خوانش فمینیستی بیش از سایر روش‌ها توانایی توضیح هسته مرکزی اثر را دارد؛ زیرا نمایشنامه نه تنها به مسئله خشونت علیه زنان، بلکه به سازوکارهای پیچیده قدرت، سکوت و مسئولیت جمعی در برابر ظلم می‌پردازد. در این خوانش، «نامقصد» فراتر از روایت سرگذشت یک قربانی، پرسشی اخلاقی را پیش روی مخاطب قرار می‌دهد: آیا رنج انسان‌ها تنها محصول کنش عاملان مستقیم خشونت است یا سکوت شاهدان نیز در شکل‌گیری آن سهم دارد؟
در نهایت می‌توان گفت «نامقصد» با تلفیق عناصر درام روان‌شناختی، متادراما، بینامتنیت و نقد اجتماعی، اثری تأمل‌برانگیز خلق کرده است که مخاطب را به بازاندیشی درباره گذشته، مسئولیت فردی و امکان یا عدم امکان رهایی از زخم‌های سرکوب‌شده دعوت می‌کند. شاید مهم‌ترین پیام نمایش آن باشد که گذشته هرگز به طور کامل از میان نمی‌رود؛ بلکه همواره در اشکال گوناگون به اکنون بازمی‌گردد و انسان را وادار به مواجهه با حقیقت می‌کند.

خسته نباشید و سپاس از گروه اجرایی که در روزگاری که صدای جنگ از هر سو شنیده می‌شود، هنوز به صحنه تئاتر وفادار مانده‌اند و چراغ هنر را روشن نگه داشته‌اند.

نمایش «به علت ضیق مکان» اگرچه از تنگی یک خانه سخن می‌گوید، اما در لایه‌ای عمیق‌تر از تنگ شدن افق زندگی انسان‌ها حرف می‌زند. خانه‌ای با عرض یک متر و طول دو متر، بیش از آنکه یک مکان باشد، نمادی از شرایطی است که آدم‌ها را در خود فشرده می‌کند.

می‌گویند «شرفُ المکانِ بالمکین»؛ ارزش هر مکان به کسی است که در آن حضور دارد. اما این سخن زمانی معنا پیدا می‌کند که اساساً مکانی وجود داشته باشد. وقتی انسان از حداقل فضای زیستن محروم می‌شود، وقتی سقف و دیوار دیگر پناه نیستند و خود به بخشی از بحران تبدیل می‌شوند، مسئله فقط شأن انسان نیست، بلکه امکان زیستن انسانی است که زیر سؤال می‌رود.

گاهی پیش از آنکه خانه‌ها کوچک شوند، رؤیاها کوچک شده‌اند؛ و پیش از آنکه دیوارها به هم نزدیک شوند، راه‌های انتخاب و امید مضیق‌تر شده اند.

موفق باشید. 🌷

با سلام و عرض خسته نباشید خدمت جناب مرزبان و تیم موفق ایشون.

هنرمندی جناب مرزبان در بازی گرفتن از بازیگران همیشه زبان زد بوده و اجرای دیشب هم مهر تاییدی دوباره بر این مهم بود.

از نکات مثبت این کار حضور اساتیدی بود که مدتها دور از نظرها بودند.

حضور به خودی خود جنابان فتحعلی، بصیری، نجفیان و فتحعلی بیگی بر صحنه که سبب اعتبار و امتیاز ویژه کار شده بود.(ادای دین به پیشکسوت‌ها)

حضور اساتید دانشگاهی همچنون جناب میرحسینی قابل تقدیر بود، بیش‌باد.(ادای دین به علم و دانش)

حضور هر طیفی از جامعه از پیر و جوان تا ... دیدن ادامه ›› ایرانی و غیرایرانی بسیار چهره متقاوتی به این کار بخشیده بود.(ادای دین به انسانیت)

و در آخر ممنون که در این اوضاع نزار اینچنین دقایقی شاد و مفرح برای ما ساختید.(ادای دین به حال خوش و موسیقی اصیل)

با آرزوی موفقیت پیش از بیش برای بنگاه تئاترال ... .