کمپانی تئاتر دیهیم افتتاح شد

کمپانی تئاتر دیهیم با حضور هنرمندان و جمعی از اهالی رسانه، پس از بازدید از تمامی امکانات و فضاهای موجود افتتاح شد؛ مجموعه‌ای که به‌عنوان عضوی تازه از فعالیت‌های جامعه هنری دیهیم و با هدف ایجاد یک ساختار حرفه‌ایِ مستمر برای تولید، آموزش و ارائه آثار نمایشی شکل گرفته و قرار است با تکیه بر زیرساخت‌های گسترده‌ی  اجرایی و فناوری، مدل متفاوتی از فعالیت کمپانی‌محور در تئاتر ایران را تجربه کند.

در نشست افتتاحیه که اجرای آن را بابک احمدی، روزنامه‌نگار و کارشناس تئاتر برعهده داشت، احسان زیورعالم، منتقد و مترجم، درباره مشاهدات خود از فعالیت کمپانی‌های تئاتری در کشورهای فرانسه، تونس و هلند سخن گفت. زیورعالم در این بخش به تشابه امکانات و فضای موجود در دیهیم به بعضی کمپانی‌های شناخته شده تئاتر اشاره کرد و توضیح داد: در اکثر کشورهای دنیا، مسئولیت حمایت از هنرهای نمایشی برعهده دولت یا شهرداری‌هاست، اما این مهم در کشور ما مورد توجه قرار نگرفته و همین عامل موجب شده که تلاش‌های فردی بعضا با شکست مواجه شود یا به سختی پیش رود. 
او با تاکید براینکه فعال شدن کمپانی تئاتر دیهیم در وضعیت کنونی نشانه مثبتی است که در تاریخ تئاتر ایران نمونه دارد تصریح کرد: اگرچه دولت در کشور ما به این امر بی‌توجهی می‌کند ولی همواره شاهد هستیم که جامعه مدنی و نیروهای تئاتری به هر شکل برای گشودن روزنه‌ها و مسیرهای تازه تلاش می‌کنند.  
در ادامه و با حضور اعضای شورای سیاست‌گذاری، علی جعفری فوتمی، کارشناس و منتقد تئاتر، امید طاهری، نمایشنامه نویس و منقتد، و امیرمحمد خالقی، فعال هنری فرایند دریافت پروپوزال و شیوه‌های همکاری هنرمندان و گروه‌های تئاتری با مجموعه نوآوری و شتابدهی دیهیم تشریح شد. به گفته اعضای شورای سیاست‌گذاری، کمپانی تئاتر دیهیم در بخش‌های گوناگون امکان ارائه خدمات به اهالی هنرهای نمایشی را دارد و در این مسیر از ایده‌های فعالیت مشترک نیز استقبال خواهد کرد. 
علی جعفری فوتمی در همین رابطه گفت: کمپانی تئاتر دیهیم فعالیت خود را بر پایه چهار بخش اصلیِ شورای سیاست‌گذاری و اجرایی، تولید، آموزش و خدمات و توسعه فناوری سازمان داده است. این ساختار با هدف ایجاد یک چرخه به‌هم‌پیوسته طراحی شده؛ چرخه‌ای که در آن آموزش نیروی انسانی مورد نیاز تولید را پرورش می‌دهد، بخش تولید آثار قابل ارائه ایجاد می‌کند و بخش خدمات و توسعه فناوری زیرساخت‌های لازم برای تولید و ارائه حرفه‌ای این آثار را فراهم می‌آورد.
شورای سیاست‌گذاری و اجرایی کمپانی متشکل از هومن دیهیمی، امیرمحمد خالقی، امید طاهری و علی جعفری فوتمی است و وظیفه مدیریت مسیر کلی حرکت کمپانی را بر عهده دارد.

در ادامه، بابک احمدی درباره اهمیت توجه به واژه «اکوسیستم» در فضای هنرهای نمایشی صحبت کرد و امکانات موجود در مجموعه دیهیم را بستری مناسب برای شکل دادن به چنین فضایی دانست، او توضیح داد: فعالان حوزه فناوری، همواره از این واژه برای فعالیت‌های جمعی خود، بخصوص در زمینه استارتاپ‌ها بهره می‌برند، ولی وقتی به خاستگاه واژه دقت می‌کنیم، اکوسیستم از حوزه علوم زیست‌شناسی و بیولوژی و میکروارگانیسم‌ها آمده که اتفاقا نبست بیشتری با حوزه هنرهای اجرایی و تئاتر برقرار می‌کند، چراکه این‌جا ما با انسان و اراتباط انسان با محیط پیرامون، همچنین اهمیت زیست مشترک جمعی انسانی مواجه هستیم که بیش از حوزه فناوری با خاستگاه واژه اکوسیستم هم‌خوانی دارد. بنابراین مجموعه دیهیم می‌تواند چنین فضایی برای گروه‌های تئاتر فراهم کند.
او در این رابطه به اهمیت اماکن و بناها در تاریخ تئاتر اشاره کرد: ما در تاریخ تئاتر نمونه‌هایی مانند تئاتر نکیسا، کارگاه نمایش، تئاتر سعدی و مجموعه‌هایی از این دست را داریم که اتفاقا به‌واسطه وجود مکانِ زیست جمعی ماندگار شدند. این مجموعه‌ها دهه‌ها و بعضا یکصدسال قبل توانستند هنرمندانی به استخدام درآورند و تمام امور ساخت‌وساز تئاتری در آن‌ها به‌شکلی خوبسنده پیش رفت؛ امکانی که در دیهیم وجود دارد.  
به گفته امیرمحمد خالقی، بخش تولید یکی از ارکان اصلی کمپانی تئاتر دیهیم است و مأموریت آن ایجاد یک نظام حرفه‌ای برای تولید مستمر آثار باکیفیت و فراهم کردن محصول قابل ارائه تعریف شده است.
او در این ارتباط گفت: این بخش در چهار مسیر پیش می‌رود. نخست، کمپانی بر اساس سیاست‌های تولیدی خود پروژه‌های مورد نظر را انتخاب کرده و با کارگردان، نمایشنامه‌نویس و عوامل اجرایی قرارداد همکاری منعقد می‌کند. مسیر دوم، سرمایه‌گذاری بر تولیدات آماده یا خرید اثر است؛ به این معنا که کمپانی آثار آماده اجرا یا پروژه‌هایی را که از ظرفیت هنری و اقتصادی متناسب با استانداردهای آن برخوردارند، شناسایی و برای تولید انتخاب می‌کند.
مسیر سوم، مشارکت در تولید است. در این مدل، کمپانی با پیشنهاد هنرمندان، گروه‌های نمایشی، تهیه‌کنندگان یا سایر کمپانی‌ها وارد همکاری می‌شود و تولید اثر، هزینه‌ها، مسئولیت‌ها و منافع پروژه بر اساس قرارداد میان طرفین تقسیم خواهد شد.
به گفته خالقی، چهارمین مسیر نیز به تولیدات حاصل از کارگاه‌های آموزشی و برگزاری فستیوال‌ها و رویدادهای تخصصی اختصاص دارد. بر این اساس، برخی کارگاه‌های آموزشی می‌توانند در نهایت به تولید اثر منتهی شوند و فستیوال‌ها و رویدادهای تخصصی حوزه تئاتر و سینما نیز علاوه بر شناسایی استعدادها، زمینه تولید آثار تازه و توسعه شبکه حرفه‌ای کمپانی را فراهم کنند.
زیرساخت‌های اجرایی؛ از فضای تمرین تا تولید دکور
امید طاهری نیز برخورداری از مجموعه‌ای متنوع از فضاهای تمرین و اجرا را یکی از ویژگی‌های اصلی کمپانی تئاتر دیهیم دانست، او توضیح داد: فضاهایی که علاوه بر استفاده در پروژه‌های داخلی کمپانی، امکان در اختیار قرار گرفتن برای سایر گروه‌ها و پروژه‌های حرفه‌ای را نیز دارند. این مجموعه شامل چهار وایت‌باکس با ابعاد ۱۵ در ۳۰ متر و ارتفاع هفت متر، دو سوله استودیو به ابعاد ۱۵ در ۶۰ متر و ۱۵ در ۴۸ متر، یک سینمای روباز با ابعاد ۱۸ در ۳۰ متر و ارتفاع هفت‌ونیم متر، یک سوله ایمِرسیو با ابعاد ۱۸ در ۳۰ متر و ارتفاع هفت‌ونیم متر و یک سوله بارانداز به ابعاد ۲۳ در ۶۰ متر است.
همچنین چهار فضای بلک‌باکس و سوله‌های دیگری برای فعالیت‌های مختلف در نظر گرفته شده‌اند؛ از جمله بلک‌باکس سه با ابعاد ۱۸ در ۱۵ متر و ارتفاع ۹ متر، بلک‌باکس چهار با ابعاد ۳۰ در ۱۸ متر و ارتفاع ۹ متر و سوله‌های یک و دو. در کنار این فضاها، «گودال» به‌عنوان فضای باز، تاکستان و حدود دو هکتار فضای باز برای انواع اجراهای متناسب نیز در مجموعه پیش‌بینی شده است. تنوع این فضاها امکان تجربه شکل‌های مختلف اجرا، تمرین و تولید را فراهم می‌کند؛ از اجراهای صحنه‌ای و بلک‌باکس تا پروژه‌های فضای باز، ایمِرسیو و رویدادهای تخصصی.
لازم به ذکر است، جامعه هنریِ دیهیم در کنار فضاهای اجرا و تمرین، مجموعه‌ای از زیرساخت‌های پشتیبان تولید از جمله کارگاه و انبار تخصصی دکور، کارگاه و آرشیو لباس و اکسسوار و ظرفیت تولید بخشی از تجهیزات سالن‌های تئاتر را در اختیار دارد. همچنین بخش خدمات و توسعه فناوری، خدمات تخصصی در حوزه‌های صدا، نور، تصویر، ساخت عروسک و طراحی و تولید اکسسوار را به تولیدات داخلی کمپانی و دیگر گروه‌های تئاتری و سینمایی ارائه می‌کند. 
بخش آموزش دیهیم با هدف کشف، پرورش و تربیت نیروهای متخصص، دوره‌ها و کارگاه‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت را به‌صورت حضوری، اقامتی، غیرحضوری و آنلاین برگزار می‌کند و امکان همکاری آموزشی با استادان و مجموعه‌های بین‌المللی و دانشگاه‌ها را فراهم خواهد کرد. در مجموع، دیهیم تلاش دارد با پیوند دادن آموزش، تولید، زیرساخت، خدمات تخصصی، فناوری و انتشار، الگویی فراتر از یک گروه تولیدکننده اجرا ایجاد کند؛ ساختاری که بخشی از فضاها و خدمات آن نیز در اختیار سایر گروه‌ها و فعالان حرفه‌ای تئاتر قرار می‌گیرد.
افتتاح کمپانی تئاتر دیهیم را می‌توان آغاز تجربه‌ای در زمینه سازمان‌دهی تولید تئاتر در ایران دانست؛ تجربه‌ای که قرار است پیوند میان آموزش، تولید، زیرساخت، فناوری، خدمات تخصصی و شبکه حرفه‌ای هنرهای اجرایی را در قالب یک ساختار واحد دنبال کند.